Holandia to kraj, do którego od wielu lat wyjeżdżają Polacy w celach zarobkowych. To małe, aczkolwiek dobrze rozwinięte gospodarczo państwo oferuje szereg możliwości zatrudnienia, zwłaszcza w sektorze rolnictwa. Zarobki są bardzo atrakcyjne. Nic więc dziwnego, że na przeprowadzkę do Holandii decydują się również mamy z dziećmi. Jakie możliwości otwiera przed nimi Holandia i na jakie wsparcie od państwa mogą liczyć? O tym powiemy w poniższym artykule.
Formy opieki nad dzieckiem dostępne dla pracujących matek
Każda pracująca mama, przyjeżdżająca do Holandii, musi wiedzieć, gdzie może zostawić dziecko na czas pobytu w pracy. System opieki nad dziećmi w Holandii jest bardzo dobrze rozbudowany i obejmuje dzieci od pierwszych dni życia. Ponieważ urlop macierzyński w Holandii jest bardzo krótki, stąd już 10-tygodniowe niemowlęta trafiają do żłobka. Tego typu placówki są prywatne, aczkolwiek podlegają kontroli państwa. Zapewniają one całodzienną opiekę do późnych godzin popołudniowych. W zależności od sytuacji rodzinnej czas oraz okres przebywania dziecka w żłobku ustala się indywidualnie.
Żłobki zapewniają program edukacyjny, który ma na celu wspomaganie rozwoju malucha — zarówno emocjonalnego, intelektualnego, jak i społecznego. Pobyt w żłobku jest płatny, a ceny oscylują w okolicach 8 euro za godzinę (tj. ok. 34 zł/h). Część tej kwoty można odzyskać w ramach dopłat państwowych do opieki nad dzieckiem, dostępnych dla rodziców spełniających odpowiednie kryteria.
Certyfikowana opiekunka w domu
Inną alternatywą dla żłobka jest certyfikowana opiekunka, która przyjeżdża bezpośrednio do domu i na miejscu sprawuje opiekę nad dzieckiem. Taka osoba musi mieć co najmniej zawodowe wykształcenie w kierunku opieki nad dziećmi oraz ukończony kurs pierwszej pomocy. Koszt tego rozwiązania jest porównywalny z żłobkiem, jednak rodzice cenią przede wszystkim indywidualne podejście oraz możliwość pozostawienia dziecka w znanym mu otoczeniu.
Domowe przedszkole
Bardzo popularną opcją w Holandii jest również domowe przedszkole. Mogą w nim przebywać maksymalnie dwoje dzieci poniżej 1 roku życia, czwórka dzieci w przedziale wiekowym 1–5 lat oraz piątka dzieci w wieku od 2 do 4 lat. Ceny wyglądają podobnie jak w przypadku żłobków, jednak w tym zakresie można liczyć na bardziej elastyczne godziny pracy. Jest to wyjątkowo pomocne dla tych mam, które mają system zmianowy. Niektóre opiekunki zajmują się dziećmi również w nocy oraz w weekendy, co znacząco ułatwia organizację pracy rodzicom pracującym w niestandardowych godzinach.
Świadczenia finansowe dla rodzin z dziećmi
Każdej kobiecie pracującej w Holandii należy się zasiłek tzw. Kinderbijslag. To świadczenie przyznawane jest wszystkim rodzicom, niezależnie od ich sytuacji finansowej. Jest to forma automatycznego dodatku dla każdego, kto po prostu jest rodzicem. Polki przyjeżdżające do Holandii muszą przedstawić stosowne zaświadczenie, że nie pobierają żadnych zasiłków z Polski. Należy je złożyć w Banku Zabezpieczeń Socjalnych, a wysokość przyznanego świadczenia uzależniona jest od wieku dziecka.
Dla dzieci w wieku 0–5 lat kwota wynosi około 250 euro kwartalnie, dla starszych dzieci stopniowo wzrasta. Warto wiedzieć, że zasiłek ten przysługuje do momentu ukończenia przez dziecko 18. roku życia, a w przypadku kontynuowania nauki — nawet dłużej. Wypłata następuje automatycznie, co cztery miesiące, bezpośrednio na konto wskazane przez rodzica.
Wsparcie dla samotnych matek
Samotne matki mogą uzyskać dodatek na opiekę nad dzieckiem oraz dodatek rodzinny. Ich kwota uzależniona jest od ilości posiadanych dzieci oraz od indywidualnej sytuacji finansowej. Samotne matki mogą jednak liczyć na specjalne traktowanie, a ich wnioski nigdy nie zostają bez odpowiedzi. Średnio może ona otrzymać wsparcie w granicach 1000–2000 euro rocznie.
Dodatkowo, matki samotnie wychowujące dzieci mają prawo do zniżek w kosztach opieki żłobkowej i przedszkolnej oraz mogą liczyć na preferencyjne traktowanie przy przyznawaniu mieszkań komunalnych. Istnieją także programy wsparcia psychologicznego i doradczego, które pomagają odnaleźć się w nowej rzeczywistości.
Prawa pracownicze kobiet w ciąży i młodych matek
Holandia oferuje pracującym kobietom szereg zabezpieczeń prawnych związanych z macierzyństwem. Pracodawca nie może zwolnić kobiety w ciąży ani w okresie urlopu macierzyńskiego. Przyszła mama ma prawo do 16 tygodni płatnego urlopu macierzyńskiego, z czego część można wykorzystać przed porodem, a resztę po narodzinach dziecka.
Co więcej, od 2020 roku ojcowie również mają prawo do płatnego urlopu rodzicielskiego, co pozwala na lepsze rozłożenie obowiązków związanych z opieką nad noworodkiem. Partnerzy mogą wykorzystać do 5 tygodni dodatkowego urlopu, co znacząco odciąża młodą matkę zwłaszcza w pierwszych tygodniach po porodzie.
Elastyczne formy zatrudnienia
Kobiety wracające do pracy po urlopie macierzyńskim mają prawo wnioskować o zmniejszenie wymiaru etatu lub o pracę w elastycznych godzinach. Pracodawcy w Holandii są zobowiązani poważnie rozpatrzyć takie prośby, a odmowa musi być uzasadniona konkretnymi przesłankami biznesowymi. W praktyce oznacza to, że większość matek może negocjować warunki pracy dopasowane do potrzeb rodzinnych.
Popularne jest także rozwiązanie polegające na pracy w wymiarze 3–4 dni w tygodniu, co umożliwia zachowanie równowagi między życiem zawodowym a rodzinnym. Taki model jest społecznie akceptowany i nie wpływa negatywnie na postrzeganie pracownika przez pracodawcę.
Dostęp do opieki medycznej dla dzieci
System opieki zdrowotnej w Holandii zapewnia dzieciom bezpłatny dostęp do lekarza rodzinnego (huisarts) oraz specjalistycznych badań profilaktycznych. Od pierwszych dni życia każde dziecko ma przypisanego pediatrę, a rodzice regularnie otrzymują zaproszenia na wizyty kontrolne, podczas których sprawdzany jest rozwój fizyczny i psychomotoryczny malucha.
Warto zapisać dziecko do lokalnej przychodni consultatieburo, gdzie pielęgniarki i specjaliści monitorują rozwój dziecka, udzielają porad dotyczących żywienia, snu i wychowania. Wizyty są bezpłatne i odbywają się zgodnie z ustalonym harmonogramem — początkowo co miesiąc, później rzadziej.
Szczepienia ochronne
Program szczepień w Holandii jest obowiązkowy i obejmuje wszystkie najważniejsze choroby zakaźne. Szczepienia są bezpłatne i realizowane zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień. Rodzice otrzymują pisemne zaproszenia z dokładnym terminem i miejscem szczepienia, co znacznie ułatwia organizację.
W przypadku pytań dotyczących stanu zdrowia dziecka po szczepieniu lub innych problemów, rodzice mają dostęp do całodobowej infolinii medycznej, gdzie mogą uzyskać profesjonalną poradę w języku angielskim.
Integracja dzieci w holenderskim systemie edukacyjnym
Dzieci w Holandii rozpoczynają edukację przedszkolną już w wieku 4 lat. Uczęszczanie do przedszkola nie jest obowiązkowe, ale zdecydowana większość rodziców decyduje się na ten krok, ponieważ ułatwia on późniejszą adaptację w szkole podstawowej. Przedszkola są bezpłatne i oferują bogaty program edukacyjny oparty na zabawie.
Holenderski system edukacji kładzie duży nacisk na rozwój samodzielności i kreatywności dziecka. Już w przedszkolu dzieci uczą się współpracy w grupie, rozwiązywania konfliktów oraz podejmowania decyzji. Język holenderski jest nauczany w naturalny sposób przez zabawę, co umożliwia szybką integrację dzieciom emigrantów.
Wsparcie językowe dla dzieci obcojęzycznych
Dla dzieci, których językiem ojczystym nie jest niderlandzki, szkoły oferują dodatkowe zajęcia wyrównawcze z języka. Są one dostępne zarówno w przedszkolach, jak i w szkołach podstawowych. Nauczyciele wykorzystują nowoczesne metody nauczania oparte na interakcji i grach edukacyjnych, dzięki czemu dzieci szybko osiągają płynność językową.
Warto także zapisać dziecko do polskiej szkoły sobotniej, jeśli zależy nam na zachowaniu znajomości języka polskiego i kultury. Takie placówki działają w większości holenderskich miast i cieszą się dużą popularnością wśród polskich rodzin.
Życie codzienne polskich rodzin w Holandii
Polacy w Holandii tworzą liczne społeczności, które organizują wspólne wydarzenia kulturalne, spotkania rodzinne i grupy wsparcia dla młodych matek. Dzięki temu łatwiej zaaklimatyzować się w nowym kraju i znaleźć pomoc w trudnych sytuacjach. W mediach społecznościowych działają grupy, gdzie Polki wymieniają się doświadczeniami dotyczącymi pracy, wychowania dzieci i życia w Holandii.
Wielu Polaków docenia również holenderski styl życia, który kładzie nacisk na równowagę między pracą a życiem prywatnym. Krótszy dzień pracy, dostępność ścieżek rowerowych, rozbudowana infrastruktura dla rodzin z dziećmi — wszystko to sprawia, że Holandia jest atrakcyjnym miejscem do życia dla rodzin.